Mnisi, klasztor i konie z Jerez

Klasztor nad Guadalete

Kartuzja w Jerez nazywana jest także Santa María de la Defensión. Według Wikipedii impuls wyszedł od Álvaro Obertosa de Valeto, rycerza genueńskiego pochodzenia, którego Alfons X mianował obrońcą Jerez po jego zdobyciu w 1264 roku. Nie mając spadkobierców, przeznaczył swój majątek na klasztor kartuski. Miejsce nad rzeką Guadalete wybrano w 1475 roku, a budowę w stylu późnogotyckim rozpoczęto w XV wieku. Andrés de Ribera rozpoczął renesansowe wejście w 1571 roku, a fasadę kościoła przebudowano w stylu barokowym w 1667 roku.

Początki koni

Ministerstwo Rolnictwa podaje, że linia kartuska była po raz pierwszy hodowana w klasztorze pod koniec XV wieku, na dehesie Fuente del Suero obok niego. Według Wikipedii rodowód można prześledzić do 1476 roku i mnisi hodowali oraz zachowywali tę linię co najmniej od tego roku. Hiszpańska Wikipedia opisuje mnichów jako hodujących konie wielkiej czystości na wolności na Fuente del Suero. Gospodarstwo, które dziś zwiedzają turyści, stoi na tej samej posiadłości, obok klasztoru.

Opierając się koronie

Angielska Wikipedia podaje, że przez następne stulecie mnisi zaciekle chronili linię rodową, opierając się królewskim nakazom krzyżowania ich koni z rasami neapolitańskimi i środkowoeuropejskimi. Dodaje, że wprowadzili jednak linie krwi arabskie i berberyjskie. Artykuł o Jerez przedstawia tę samą historię zwięźlej: gdy Korona nakazała krzyżowanie, mnisi odmówili i zachowali swoją linię krwi przez prawie 400 lat. Artykuł Wikipedii o kartuzach dodaje, że badanie genetyczne z 2006 roku nie wykazało różnic genetycznych między końmi kartuskimi a innymi końmi czystej krwi hiszpańskiej.

Wojska francuskie, wygnanie i ratunek

Wikipedia podaje, że wojska francuskie używały kompleksu jako koszar w 1810 roku podczas wojny na Półwyspie Iberyjskim, powodując poważne zniszczenia, a mnisi uciekli do Kadyksu i wrócili do splądrowanego miejsca. Hiszpańska Wikipedia podaje, że w 1810 roku ksiądz Pedro José Zapata zabezpieczył około 60 klaczy i trzy ogiery i ukrył je w Breña del Agua, i nazywa to podstawą obecnego stada. Angielska Wikipedia zauważa, że niektóre konie kartuskie nazywano później końmi Zapata. W 1835 roku, jak podaje, stadnina klasztorna została rozwiązana, a konie przeszły na własność państwa hiszpańskiego.

Znak, od którego nazwę bierze stadnina

Nazwa stadniny, Hierro del Bocado, pochodzi od znaku używanego do oznaczania jej zwierząt. Angielska Wikipedia podaje, że pierwotny znak mnichów, przedstawiający dzwon, został w XVIII wieku zastąpiony znakiem w kształcie wędzidła. Hiszpańska Wikipedia przypisuje Hierro del Bocado Pedro José Zapatcie i podaje, że nadało ono nazwę stadzie. Oba przekazy różnią się co do daty, dlatego ten przewodnik nie wybiera żadnego z nich.

Klasztor dzisiaj

Wikipedia podaje, że kartuzja została uznana za zabytek narodowy w 1856 roku — jedno z pierwszych kilkunastu takich miejsc w Hiszpanii — i jest obecnie wpisana jako Bien de Interés Cultural. Siostry Betlejemskie od Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Brunona kontynuują tradycję monastyczną, którą ojcowie kartuzi pielęgnowali przez ponad pięć stuleci. Większość obrazów, które Francisco de Zurbarán namalował dla sanktuarium, znajduje się obecnie w Museo de Cádiz. Bilet do stadniny opisany na tej stronie obejmuje konie, nie klasztor.

Dla kogo to nie jest

Podróżni liczący na zwiedzanie klasztornych pomieszczeń i malowideł powinni szukać gdzie indziej: bilet na stadninę to wizyta na farmie, która wyrosła z klasztoru, a nie w samym klasztorze. Przed planowaniem warto sprawdzić własne zasady zwiedzania klasztoru, ponieważ są one odrębną kwestią od tej rezerwacji.

Czytaj dalej: Czym jest koń kartuzjański i co dzieje się w stadninie?